Inbrengen spiraal

Soms kiezen vrouwen voor het plaatsen van een spiraal. Bijvoorbeeld omdat ze de anticonceptiepil vaak vergeten of er veel last van hebben. Ook voor vrouwen met heftige menstruaties kan een hormoonspiraal soms een oplossing zijn. De huisarts kan hem voor u plaatsen. Vraagt u zich af of de hormoonspiraal bij u past? Of dat u liever andere anticonceptie gebruikt? Hier staat een overzicht van alle opties.

Hormoonspiraal of koperspiraal?

Het inbrengen van een hormoonspiraal of een koperspiraal gaat op precies dezelfde manier. Het effect van de twee spiralen is wel totaal verschillend:

Moet ik vooraf iets doen?

Als u voor de eerste keer een hormoonspiraal laat plaatsen, maak dan eerst een gewone afspraak op het spreekuur. De huisarts kan u dan wat meer informatie geven en uw vragen met u bespreken. Hebt u al een spiraal en wilt u hem wisselen, dan kunt u daarvoor ook direct een afspraak maken. Voor het inbrengen van de spiraal kunt u het beste een afspraak maken op dag 4-6 van uw menstruatie. De baarmoedermond staat dan nog een beetje open. Neemt u een uur voor de afspraak 400mg ibuprofen en 2 paracetamol in. Dat helpt tegen de pijn en zet ook de baarmoedermond een beetje open.

Hoe gaat het inbrengen van de spiraal?

De huisarts brengt een eendenbek (speculum) in, in de vagina. Daarna maakt ze de baarmoedermond schoon met wat betadine. Vervolgens meet ze of de baarmoeder groot genoeg is, om de spiraal te kunnen plaatsen. Hiervoor gaat ze met een dun stokje door de baarmoedermond. Als de baarmoeder groot genoeg is (dat is bijna altijd het geval), doet ze hetzelfde nog een keer met de spiraal. Aan de spiraal zitten twee dunne draadjes. Die blijven in de vagina hangen, zodat de spiraal er ook weer uitgetrokken kan worden.

Doet het pijn?

Het plaatsen van een spiraal is niet gevoelloos. Het passeren van de baarmoedermond, geeft een weeig gevoel dat veel vrouwen als onaangenaam ervaren. Soms worden ze er ook misselijk en duizelig van. Toch zeggen veel vrouwen tegen de huisarts, dat het ze achteraf meegevallen is. We plannen de spiralen ruim in, zodat we rustig de tijd kunnen nemen als het niet meevalt.

Hoe gaat het verder?

De eerste paar weken na het plaatsen, kunnen vrouwen een milde buikpijn hebben, alsof ze ongesteld moeten worden. Dat is normaal. Bij heftige buikpijn en/of hoge koorts moet u zich altijd melden. Er zou een infectie kunnen zijn. In de eerste maanden na het plaatsen verliezen vrouwen onregelmatig kleine beetjes bloed. Na verloop van tijd stopt het bloeden helemaal. Ook de menstruatie blijft weg. Dit kan drie tot negen maanden duren. Soms stoot het lichaam de spiraal af. De kans hierop is het grootst tijdens de eerste menstruatie na de plaatsing. Laat de huisarts dus na die eerste menstruatie altijd even controleren of de spiraal nog goed ligt. Word je niet meer ongesteld? Kom dan zes weken na plaatsing even langs voor controle. Na acht jaar moet de spiraal verwijderd worden. Bij een zwangerschapswens uiteraard eerder. Gebruikt u de hormoonspiraal voor overgangsklachten? Dan is de spiraal is maar drie jaar veilig. Let op: de spiraal beschermt pas na zeven dagen tegen zwangerschap.

Bij wie kan een spiraal geplaatst worden?

In principe bij alle vrouwen in de vruchtbare levensfase. 

• Heb je nog geen kinderen of ben je bevallen met een keizersnede? Het plaatsen van de spiraal zal iets minder makkelijk gaan, maar de huisarts heeft hier voldoende ervaring mee. 
• Ben je net bevallen? Vanaf twaalf weken na de bevalling is de wand van de baarmoeder weer stevig genoeg om de spiraal veilig te kunnen plaatsen. 
• Ouder dan vijftig? Als je tegen de vijftig loopt en je wilt de spiraal laten wisselen, adviseren we om hem er eerst uit te halen en af te wachten of je weer ongesteld wordt. Zolang je de spiraal gebruikt, kunnen we immers niet zien of je al in de overgang bent. Komen de (heftige) menstruaties weer terug, dan plaatsen we alsnog een nieuwe spiraal.
• Overgang? Een hormoonspiraal kan een ideale oplossing zijn als u veel bloedverlies hebt, in de jaren voor de overgang. Hij kan ook gebruikt worden in combinatie met hormoonpleisters of gel tegen de opvliegers.
• Heeft u trombose in de familie? Of heeft u het zelf meegemaakt? Kom dan toch overleggen of een spiraal een idee is voor u. Een koperspiraal mag dan in elk geval, maar in veel gevallen kunnen we toch ook een hormoonspiraal gebruiken.

Kosten

Het plaatsen van de hormoonspiraal bij de huisarts wordt volledig vergoed door de zorgverzekeraar en wordt niet van het eigen risico afgetrokken. De spiraal zelf wordt niet in elk pakket vergoed. Het kan dus voorkomen, dat u bij de apotheek wel moet betalen. Ook het plaatsen van de spiraal door de gynaecoloog wordt niet altijd vergoed. Ook als de zorgverzeraars wel iets vergoeden, wordt dit eerst afgetrokken van uw eigen risico.

Informatie over het spiraaltje in een andere taal?

Op deze site www.zanzu.nl/nl/hormonaal-spiraal (opent in nieuw tabblad) leest u de informatie over het spiraaltje in een andere taal. Bijvoorbeeld in het Arabisch of Tigrinya.